Voorkomen is beter dan genezen: streptokokken slim aanpakken
Besmetting en vroege kolonisatie
Biggen raken tijdens en vlak na de geboorte besmet met streptokokken. De bacteriën koloniseren vervolgens het lichaam. Wanneer de hygiëne goed is en biggen voldoende biest opnemen, verloopt deze kolonisatie meestal zonder klinische problemen. De afweerstoffen uit de biest spelen hierbij een cruciale rol.
Waarom problemen vooral rond spenen ontstaan
De klinische uiting van streptokokkeninfecties wordt beïnvloed door vele factoren, wat een gerichte aanpak uitdagend maakt. Vooral rond het spenen ontstaan problemen. Op dat moment valt de aanvoer van maternale antistoffen via de melk weg en moeten biggen hun eigen immuniteit opbouwen. Tegelijk zorgt het speenmoment voor stress door de verandering van omgeving, voeding en groepssamenstelling. Deze combinatie verzwakt de afweer, waardoor streptokokken gemakkelijker kunnen toeslaan.
Belangrijke preventieve maatregelen
Een vlotte voederovergang is essentieel om problemen te voorkomen. Biggen moeten snel beginnen te eten na aankomst op de batterijen. Een goede darmgezondheid helpt voorkomen dat streptokokken in de bloedbaan terechtkomen. Het is daarom aangewezen om in de kraamstal al hetzelfde speenmeel te verstrekken als later op de batterijen, en om de voederbakken vooraf te vullen. Omdat sommige biggen de drinknippel niet meteen vinden, is extra drinkwater in de eerste dagen nuttig. Ook een lichtregime van zestien uur per dag helpt hen hun nieuwe omgeving te leren kennen.
Daarnaast moet het klimaat optimaal zijn, met een temperatuur van ongeveer 27 tot 30°C bij opleg. Biggen met een verminderde afweer zijn gevoeliger voor streptokokken, en onderliggende aandoeningen zoals PRRS vergroten dat risico. Een goed vaccinatiebeleid en een sterke algemene gezondheidsstatus zijn daarom belangrijk.
Ook wondjes vormen een mogelijke intredepoort voor de bacterie. Ruwe oppervlakken in de hokken moeten worden vermeden. Staarten worden best niet te kort gecoupeerd, waarbij afbranden doorgaans hygiënischer is dan knippen. Vechten kan worden beperkt door groepen zoveel mogelijk samen te houden en verrijkingsmateriaal aan te bieden. Overbezetting leidt eveneens tot onrust en verhoogt het risico op verwondingen.
Behandeling en vaccinatiemogelijkheden
De behandeling van streptokokkeninfecties gebeurt met antibiotica. Een commercieel vaccin bestaat voorlopig niet, omdat er veel verschillende (sub)types zijn en het moeilijk is om een universeel werkzame samenstelling te maken. Wel kan een autovaccin op maat worden ontwikkeld op basis van de types die op het bedrijf aanwezig zijn.
Voorkomen blijft de belangrijkste strategie in de aanpak van streptokokken. Voor advies op maat kan steeds contact worden opgenomen met de commercieel verantwoordelijke.