Geef je grasland de nodige aandacht dit najaar

Het voor- en najaar zijn de ideale periodes om probleemzones en onkruiden in weides aan te pakken. In niet-behandelde percelen kunnen deze onkruiden zich immers snel ontwikkelen en verspreiden. Na de uitzonderlijk droge zomer van dit jaar zijn op veel percelen open plekken in de graszode ontstaan. Deze bieden na regenval een ideale kiemomgeving voor pioniersonkruiden. Het is dan ook belangrijk om jouw weides tijdig te controleren en, waar nodig, gericht in te grijpen, met nadien een eventuele bekalking, en doorzaai of grasvernieuwing. We helpen je wegwijs aan de hand van enkele veelgestelde vragen.

Links bereklauw en rechts boterbloem en muur (grasperceel in Zoutleeuw). Zeker in nieuw gezaaid grasland is het opletten geblazen dat muur open plekken niet overwoekerd.

Doorzaai of grasvernieuwing: wat kies ik?

Bij een uitgedunde graszode die kwalitatief nog voldoende sterk is, kan je kiezen voor doorzaai in het voorjaar of najaar. Controleer daarbij eerst de aanwezigheid van onkruiden en ongewenste grassen. Soorten zoals kweek kunnen open plekken snel innemen, net als breedbladige onkruiden zoals muur, dovenetel en zuring. Door de droge omstandigheden van de voorbije zomer kon kweek bovendien sterk concurreren met waardevolle graslandsoorten dankzij zijn uitgebreide wortelstokstelsel

Bij sterk beschadigde graszoden of percelen met een hoge druk van gras- of breedbladige onkruiden (meer dan 20 à 30 %) is een volledige graslandvernieuwing vaak de meest rendabele keuze. Extra bemesting is in deze situatie doorgaans niet aangewezen, omdat dit vooral de onkruidgroei stimuleert. Bovendien liggen de nitraatresidu's na de droge zomer vaak al hoger. Vanuit landbouwkundig oogpunt geniet een vernieuwing in het najaar de voorkeur. De bodem is dan nog voldoende warm, terwijl er meestal genoeg vocht aanwezig is voor een vlotte kieming. Daarnaast zijn de opbrengstverliezen en de onkruiddruk doorgaans beperkter dan bij een voorjaarsvernieuwing.

Hoe kies ik het juiste middel voor onkruidbestrijding in mijn weide? Voor de bestrijding van onkruiden in grasland zijn verschillende werkzame stoffen beschikbaar. Deze behoren voornamelijk tot twee groepen: ALS-remmers, zoals florasulam (Primus, Trevistar) en amidosulfuron (Proclova), en groeistoffen, zoals halauxifen (Frimax, Zypar), florpyrauxifen (Proclova), fluroxypyr (Starane Forte, Trevistar), clopyralid (Trevistar), aminopyralid (Bofort, Luoxyl Super), triclopyr (Doxstar, Trevistar), MCPA (Agroxyl, Boffix) en 2,4-D (Cirran, Genoxone).

Controleer steeds het etiket voordat je een behandeling uitvoert. Niet alle producten zijn toegelaten in zowel het voorjaar als het najaar. Voor sommige middelen verschilt bovendien de dosis naargelang het toepassingsmoment. Houd daarnaast rekening met de wachttermijn en het maximaal aantal toepassingen.

Enkele voorbeelden:

• Trevistar

  (florasulam + fluroxypyr + clopyralid) heeft een wachttermijn van 7 dagen, mag maximaal één keer per 24 maanden worden toegepast en is enkel toegelaten van 1 februari tot en met 1 september.

• Primus

  (florasulam) is uitsluitend toegelaten in het voorjaar.

• Primstar

  (florasulam + fluroxypyr) kan zowel in het voor- als in het najaar worden

  toegepast.

• Zypar

  (halauxifen + florasulam) wordt in het voorjaar toegepast aan 1 l/ha, terwijl in het najaar maximaal 0,75 l/ha is toegelaten.

Agroxyl (MCPA) heeft een wachttermijn van 7 dagen en is toegelaten in zowel het voor- als het najaar.

Voor producten op basis van 2,4-D, zoals Cirran en Genoxone (enkel toegelaten in het voorjaar), bedraagt de wachttermijn 15 dagen.

Hormoonwerking van product Proclova na een toepassing op melganzevoet in jong gezaaid grasland (2025).

⚠️ Producten op basis van aminopyralid vragen extra aandacht. Deze middelen zijn enkel toegelaten op permanente weiden die niet bestemd zijn voor maaien en die niet aansluiten aan een stal. Mest van dieren die op deze percelen hebben gegraasd, kan residuen bevatten die fytotoxiciteit veroorzaken bij gevoelige gewassen. Producten zoals Bofort en Luoxyl Super mogen slechts één keer per 36 maanden worden toegepast.

Welke stof werkt tegen welk onkruid?

Een doeltreffende onkruidbestrijding begint bij een correcte onkruiddeterminatie. Niet alle soorten reageren immers hetzelfde op een behandeling. Zo is kruipende boterbloem gevoelig voor florasulam, terwijl scherpe boterbloem hier veel minder op reageert. Tegen boterbloemen en paardenbloemen bieden de hormoonstoffen MCPA en 2,4-D doorgaans een goede werking.

Florasulam is dan weer bijzonder effectief tegen verschillende kruisbloemigen, zoals herderstasje en herik, maar ook tegen vogelmuur en diverse composieten, waaronder paardenbloem en kruiskruid. De hormoonstof clopyralid helpt bovendien een met een sterke dieptewerking tot in de wortels.

Voor de bestrijding van zuring en grotere muur is Starane Forte vaak een geschikte keuze. Ook triclopyr biedt een goede werking tegen zuring en is daarnaast sterk tegen houtachtige en moeilijk te bestrijden onkruiden, zoals braam, grote brandnetel, klever en ridderzuring.

Bij schermbloemigen, zoals fluitekruid, kan dan weer gekozen worden voor producten op basis van halauxifen.

Enkele effectieve najaarsschema’s in bestaand grasland:

• Zypar: 0,75 l/ha + Cirran 1,5 l/ha

• Zypar: 0,75 l/ha + Agroxyl 1,5-2 l/ha

• Zypar: 0,75 l/ha + Doxstar 1 l/ha

• Doxstar: 2 l/ha

• Proclova: 0,125 kg/ha (gevestigd grasland) - 0,085 (nieuw grasland)

Belangrijke aandachtspunten:

• Doxstar biedt een goede werking tegen houtachtige en moeilijk te bestrijden onkruiden, zoals braam, grote brandnetel en ridderzuring.

• Zypar is onder meer sterk tegen fluitekruid en andere schermbloemigen.

• Primus werkt goed tegen muur, herderstasje en kruipende boterbloem.

• Agroxyl versterkt de werking tegen akkerdistel en heeft een brede werking tegen verschillende onkruiden.

• Proclova is selectief voor grassen en witte klaver en is daardoor bijzonder geschikt voor gebruik in klaverweides.

⚠️ Opgelet: middelen zoals Primus, Bofix, Trevistar, Bofort en Luoxyl Super zijn niet toegelaten voor toepassing in het najaar.

Wanneer bestrijd ik welke onkruiden in grasland?

Onderstaande tabel toont voor elk onkruid de meest geschikte bestrijdingsperiode doorheen het seizoen. Groen duidt op een gunstig bestrijdingsmoment, terwijl rood aangeeft dat een behandeling minder aangewezen is.

Mag ik glyfosaat gebruiken voor grasland? Enkel bij de vernieuwing van grasland kan je kiezen voor een behandeling met glyfosaat. Daarbij is het belangrijk om rekening te houden met de geldende toelatingsvoorwaarden.

Volgens de toelating van de Roundup-producten is in grasland enkel een plaatselijke behandeling toegestaan voor het plaatselijk afsterven van de graszode vóór herinzaai. Deze behandeling mag maximaal 40% van de perceelsoppervlakte beslaan en gebeurt aan een dosis van 1.440 g/ha glyfosaat. Een volleveldstoepassing is in grasland niet langer toegelaten.

Daarnaast mogen dieren de behandelde zones niet betreden zolang deze niet volledig vernieuwd zijn.

Let ook op het verschil tussen de erkende Roundup-producten, zoals Roundup Top, en generieke glyfosaatproducten, zoals Glyfall Plus. Generieke glyfosaatproducten beschikken niet over een toelating in grasland, terwijl bepaalde Roundup-formuleringen wel toegelaten zijn binnen de hierboven beschreven voorwaarden.

Moet ik bekalken vooraleer ik door- of herzaai?

Een succesvolle doorzaai of herinzaai begint bij een goede bodem-pH. Is de pH lager dan 5,5, dan kan bekalken aangewezen zijn. Door tijdig kalk toe te dienen, verbeter je de beschikbaarheid van voedingsstoffen, stimuleer je het bodemleven en beperk je de ontwikkeling van mos en viltvorming. Bekalk bij voorkeur enkele weken vóór het (door)zaaien, zodat de kalk voldoende tijd heeft om in te werken.

Heb je last van emelten, engerlingen of ritnaalden? Dan ben je niet alleen. De laatste jaren zien we de druk van dergelijke insecten stelselmatig toenemen. Een bekalking met kalkcyanamide kan deels een oplossing bieden. Deze helpt de druk van schadelijke insecten te verlagen en biedt daarnaast een nevenwerking tegen bepaalde weideonkruiden. Een richtdosis bedraagt 350 kg/ha. Let wel op, pas kalkcyanamide toe op een droge graszode om verbranding te voorkomen.

Welk graslandmengsel kies ik voor een najaars- of voorjaarsinzaai?

Een aangepast grasmengsel bepaalt mee het succes van je inzaai. Zo bevat Superstar Restart zorgvuldig geselecteerde rassen van Engels raaigras die ook bij lagere temperaturen snel kunnen kiemen. Daardoor is dit mengsel bijzonder geschikt voor een late najaarsinzaai of een vroege voorjaarsinzaai. Bovendien is het graszaad voorzien van een stikstof coating die vocht aantrekt, waardoor de kieming sneller op gang komt.

Voor intensief beheerd grasland kan ook Superstar Beltop een interessante keuze zijn. Dit mengsel presteert uitstekend onder de vaak gunstige groeiomstandigheden van het najaar en ondersteunt een snelle vestiging van een productieve grasmat.