Melkkoeien

Direct meetbaar

Een daling van de melkproductie is het duidelijkst meetbare effect. Een duidelijk herleidbare oorzaak is de verlaagde voeropname tijdens hittestress. Wanneer ze er de kans voor krijgen zullen koeien meer selecteren aan het voerhek en zo de suiker- en zetmeelrijke voerdeeltjes opnemen en de vezelrijke componenten laten liggen. Hierdoor krijgen dieren minder voedingsstoffen binnen dan nodig, met een negatieve energiebalans tot gevolg. Door de (overmatige) opname van suiker en zetmeel stijgt ook het risico op pensverzuring. Bovendien verliezen de koeien tijdens het hijgen speeksel, wat een verlies is aan eigen aangemaakte buffer. De reden waarom koeien de vezelfracties uit het rantsoen liever links laten liggen is overigens even zeer praktisch. De fermentatie van vezels levert meer warmte op. De selectie in opname van grondstoffen is een manier om te voorkomen dat de koe het nóg warmer zal krijgen.

Verder zullen koeien een groter deel van de dag blijven staan omdat hierdoor het lichaamsoppervlak waarmee warmte kan worden afgegeven aan de omgeving groter is. Helaas stijgt hiermee ook het risico op klauwproblemen en wordt door het staan meer energie verbruikt waardoor de negatieve energiebalans verder zal toenemen.

Daarnaast is er nog een onbewust mechanisme dat in werking treedt om hittestress te verlagen: méér bloed zal door de aderen aan de huidoppervlakte stromen omdat hiermee warmte kan worden afgegeven aan de omgeving. Als gevolg hiervan stroomt minder bloed rondom de darmen, waardoor minder voedingsstoffen bij de cellen in de darm geraken. In reactie op dit tekort aan nutriënten gaat de darmwand een beetje open staan waardoor pathogenen als LPS, die normaliter worden tegengehouden, nu makkelijker door de darmwand heen bij de bloedbaan kunnen komen. Dit heet het ‘lekkende darmsyndroom’ of ‘leaky gut’.

Secundaire impact

Een ander, iets minder goed meetbaar, effect is een verminderde vruchtbaarheid. Vanaf de koe nog maar een lichte vorm van hittestress ervaart, stijgt het aantal benodigde inseminaties vooraleer de koe drachtig wordt. Dit komt deels door een vermindere eicelkwaliteit, maar ook door een verhoogde embryonale sterfte. Daarnaast zullen koeien ook de tocht minder goed tonen, waardoor ofwel niet wordt geïnsemineerd ofwel op een verkeerd moment.

Droge koeien

Ook bij de droge koeien heeft hittestress effecten op het lichaam. Eén van de meest voorkomende effecten is een vervroegde afkalving. Dit gaat ook gepaard met een placenta die minder doorbloed is, wat ook zijn gevolgen heeft voor het kalf. Over het algemeen worden kalveren tijdens een periode van hittestress lichter en zwakker geboren. Ze zijn ook gevoeliger voor diarree en ademhalingsstoornissen. Dit komt vooral door een te lage opname van immunoglobulines uit de biest. Over het algemeen is de kwaliteit van de biest niet slechter, maar zijn er vooral minder liters biest en daalt ook de efficiëntie van de opname van de immunoglobulines uit de biest.